advertisement
Fillimi | Maqedoni | Cërnilishta, fshati që jeton nga kultivimi i duhanit !!!
  • email Email shokëve
  • print Printo
  • Plain text Vetem tekst

Cërnilishta, fshati që jeton nga kultivimi i duhanit !!!

Cërnilishta, fshati që jeton nga kultivimi i duhanit !!!

Nga Selajdin Shabani

Kaherë jo vetëm si  gazetar por edhe si student kisha idenë që të vizitoja fshatrat shqiptare të Prilepit të cilët ishin zhvatur nga trungu amë gjatë historisë. Një ide e tillë u realizua krejt papritmas gjatë tetorit të këtij viti. U nisa një dite vjeshte dhe rrugëtimi deri në Cërnilishtë (Prilep) rreth 200 km, na shoqëroi me shira të imta e të shpeshta, por fati e deshi që me te arritur jo vetëm që të ndalen shirat por edhe të marrë një mot i mire me diell pranvere. Kisha ëndërruar ndryshe këto vendbanime dhe për të cilat ëndërrime i kisha nga disa miq gjatë studimeve nga jeta e si gazetar. Por nuk doli ashtu!

Një shkollë e vogël me një emër të madh

Qëllimi i shkuarjes ishte  patronazhi i shkollës fillore të fshatit si dhe shënimi i 100 vjetorit të pavarësisë së shtetit shqiptar, ndërkaq shkolla fillore e fshatit Cërnilishtë tani më e gëzonte emrin e rikthyer të shkollës “Ismail Qemali”.
Si zakonisht rruga e bëri vonesën e saj, por drejtoria e shkollës na kishte pritur që më pastaj të fillojë edhe programi i paraparë për këto dy data të rëndësishme.
Me të arritur banorët, nxënësit dhe arsimtarët paksa mbetën të habitur me shkuarjen e ekipit gazetaresk, sepse ata si gjithmonë ishin lënë në margjina të jetës së përditshmërisë.
“Shkollës i është rikthyer emri i vjetër që e kishte në fillim të themelimit më vitin 1946”, thotë Muhamet Sulejmani, drejtor i shkollës.
Në objektin e shkollës valonte edhe flamuri shqiptar por edhe qëndronte portreti i Ismaili Qemalit. Programi i patronazhit ishte i mbushur plot e përplot me recitale e këngë nga historia e kulturës shqiptare.
Edhe kjo shkollë, si gjithkund shkollat shqipe, në kushte të mjerimit, që ta kujtonin kohën e Migjenit. Megjithatë në shkollë binte në sy një mbishkrimi një mësuesi që ishte shpërngulur nga ky fshat dhe ku arsimtarët e kishin mermerosur emrin e tij, “Adem Abdullahu”, (1918 2003), propozues i emrit të shkollës dhe mësues i parë i parë i saj i cili kishte thënë: “U shpërngula me trup në Turqi, por me shpirt gjithmonë mbeta në shkollën e Cërnilishtes time”.

Cërnilishta si legjendë

Të gjithë banorët e fshatit  Cërnilishtë (diçka e zezë, që mbjell zi) pothuajse ishin shqiptarë, pos me dy –tri familje sllave por emri i fshatit sipas legjendës që thoshin fshatarët kishte mbetur nga një legjendë që një gruaje kishte lindur shume fëmijë por që të gjithë i kishin vdekur njëri pas tjetrit, andaj edhe duke thënë cërno cërno(e zezë, fatzeza) edhe ka mbetur si i tillë. Dhe po të lidhej kjo fjale sllave me fjalën shqipe “lirishtë” do të del si një  :1 “Livadh i vogël në mes të pyllit, çeltirë”), 2 “Arë e mbjellë me li; tokë që ka qenë e mbjellë me li”, (FGJSSH).
“S’mbahet mend që kur jemi këtu. Moti kohë jemi edhe të nga Dibra e Shqipërisë” thotë një banorët e moshuar të fshatit.

Duhani si mbijetesë

Kureshtja e gazetarit nuk më la pa dalë edhe nëpër fshat dhe pa u takuar me ndonjë. E para gjë që të binte në sy ishte përpunimi dhe tharja e duhanit nëpër muret e larta të shtëpive. Vetë fshatarët thonë se duhani është mbijetesë në këto anë.
“Të gjithë banorët merren me duhan, sepse e kanë ekzistencë. Kultivimi i duhanit ka ndikuar që edhe banorët të mos shpërngulen ngase ofron një mirëqenie sociale. Ajo  punë është me plot mund e sakrifica. Megjithatë, vazhdojmë të mbijetojmë”, thotë Ridvan Aliu, arsimtar i grupit klasor në këtë fshat.
“Vet toka e bën duhanin kualitet duhanin. Të gjithë jemi të kalitur dhe i përkushtohemi kësaj kulture bujqësore me zell, me burra e gra me pleq e fëmijë”, thotë një nga banorët e fshatit

Rrugët si në mesjetë

Edhe rrugët janë po ato që kanë ekzistuar gjithmonë, pothuajse vet të hapura, madje edhe rruga nga Prilepi deri në Cërnilishtë ishte më se e mundimshme, si një rrugë që i duhet një regjisori. Banorët ankohen, por ankesat e tyre nuk i dëgjon askush, edhe pse në patronazh kryetari i komunës shprehu keqardhje për shkeljen e këtyre rrugëve duke premtuar se do të shtrojë me asfalt.
“I pa rrugët si janë”? më pyeti mua.
“Sa herë ka zgjedhje ka edhe rrugë që ndreqen (ndërtohen) e kur nuk fillojnë. Ne jemi si në mes të një shkretëtire që të gjithë kalojnë dhe sa herë që kalojnë na përshëndesin si kalimtarë të rastit dhe ikin duke na harruar përgjithmonë”, thotë bashkëbiseduesi ynë. Këto rrugë janë nga viti 1973. Me statistikë shqiptarët janë 26, 65 % shqiptarë në komunën e Dollnenit.

 

Fshat ku fare pak di për kurbetin dhe fshat ku nuk shitet alkooli

Banorët e fshatit thonë se në fshat nuk mund të gjesh as edhe një shitore ku do të mund të shitej ndonjë lloj i alkoolit dhe se vet banorët përkundër që ekzistencën e kanë nga duhani pak e konsumojnë atë në përditshmëri.
Kurbeti një plagë e pashërueshme shqiptare në këtë anë nuk është aktualizuar asnjëherë në masë të madhe.
“Edhe pse jemi në kushte të vështira dhe të izoluar, kemi pak kurbetçar dhe të cilët mund të numërohen në gishta”, thotë një nga arsimtarët e shkollës së fshatit Cërnilishtë. Sipas tij mund të sigurohet një ekzistencë nga përpunimi duhanit, andaj edhe të rinjtë nuk e dinë se çka është kurbeti. Ai më tej shton se dukuri e këtij fshati është nataliteti i madh i familjeve shqiptare.
“Eh more gazetar”, shprehet duke ofsharë një nga banorët e fshatit Cërnilishtë, “ju nuk e dini, një Cërnilishtë e kemi këtu, e një tjetër Cërnilishtë në Turqi që është shpërngulur gjatë viteve gjashtëdhjetë”, thotë një nga banorët e moshuar të fshatit. Ai shton se edhe sot ku jetojnë janë të lënë anash.


Mikpritja si tradita shqiptare

Mikpritja e këtyre banorëve është tipike shqiptare. Ata edhe pse janë të izoluar gjithçka kanë të përbashkët alla shqiptarçe. Aty mund të gjesh lloje të brumërave të ndryshme. Siç  thotë Sevgeni Osmani, arsimtar i muzikës këtu kemi specialitet të ndryshme të brumërave.
“Jemi të njohur dhe tradicionalisht me specialitete të veçanta që rrallë mund t’i gjesh në trevat shqiptare. Kemi “Kapama” “Rëdhani”, “Petanik”, “Dardhanik”, “Tharturë”, “Koshmipide”, “Groshallnik”, “Flija”, (fërlia), “Krelanë”(kryelanë) e të tjera thotë Sevgeni Osmani, gjatë bisedës me ne në një nga restorantet e Debreshtit, derisa po pushonim. Disa prej këtyre lloje të brumërave për mua ishin të panjohura megjithatë më bëri përshtypje se si i shpjegonte sajimet e tyre në mënyrë origjinale.
Me ne ishin edhe përfaqësuesit e komunës dhe të shkollës, të cilët na thanë se jo vetëm në Cërnilishtë por edhe në fshatrat tjerë përkundër mbështetjes është ruajtur dhe po vazhdon të ruhet tradita gjuha dhe kultura shqiptare.
“Këtu është më vështirë që të jesh shqiptar dhe të ruash vlerat e traditës se të jesh shqiptar në Tetovë, Shkup apo Strugë”, thotë një nga përfaqësuesit shqiptarë të komunës, “por ne po vazhdojmë të trasojmë traditën” shton ai.
Rruga na hodhi edhe në Gostirazh ku vizituam drupunuesin dhe zdrukthëtarin Sulejman Jashari, punimet e të cilit ishin vetëm me dru. Aq bukur i shpjegonte punimet e tij aq sa çdo skulptor do t’ia kishte zili për shpjegimet dhe punimet e tij. Ai kishte mbetur në skaje të një bote provinciale që nuk dëgjohej zëri i tij më shumë se sa deri te ne.
Në fshatin Cërnilishtë funksionon edhe radio “Besa” ku sado pak banorët dëgjojnë tinguj të muzikë shqipe.
Banorët thonë se janë edhe besimtarë të devotshëm. Kanë dy xhami në fshat një e re, ndërkaq e vjetra është duke u rinovuar. Interesant se këtë vit nga ky fshat kishin shkuar për në haxh 26 veta, gjë që nuk kishte ndodhur ndonjë herë më parë me një numër kaq të madh të shkojnë përnjëherë, thonë banorë të fshatit.
Piktorja Flutura Maci që ishte në shoqëri me ne i nderoi një pjesë të mysafirëve gjatë darkës në Debresht duke u bërë nga një pikturë aty për aty e cila edhe mua më mbeti kujtim i rastit bashkë me çiftelinë stërvjetëruar të Sulejmanit(skulptorit).
Në momentin që kisha marrë rrugë për tu rikthyer përsëri filloi një shi, por tani edhe më i rrëmbyeshëm. Rrugëtimi ishte edhe më i vështirë dhe rrugën e gjatë 200 km në një drejtim, me lodhi duke u vonuar për më shumë kohë, por edhe më solli një moment të bukur nga kjo anë e cila edhe pse e planifikuar për ta përcjellë ndeshjen Shqipëri-Slloveni, pjesa e parë e ndeshjes na iku në rrugë. (INA)

Vlerëso tekstin
5.00

Subscribe to comments feed Komente (0 publikuar):

total: | Treguar:

Publikoni komentin tuaj comment

Ju lutem shënoni kodin që shikoni në imazh:

Tjera nga Maqedoni
Previous
image
Ahmeti: BDI kërkon mandat nga shqiptarët
BDI ka mbajtur tubimin e parafundit në sheshin e Tetovës duke kërkuar votën masivisht për këtë parti në zgjedhjet parlamentare të 27 prill.  Kryetari i kësaj ...
image
Thaçi: PDSH do përfaqësojë shqiptarët në qeveri
PDSH tubimin e parafundit të fushatës për zgjedhjet e parakohshme parlamentare të enjten në mbrëmje e mbajti në Gostivar.  Kryetari i PDSH-së dhe njëherit bartës i ...
image
Shaqiri: RDK është opsioni i vërtetë për shqiptarët
RDK ka zhvilluar një fushatë intensive gjatë ditës në rajonin e Strugës, ku ka qëndruar bartësi i listës për deputet në njësinë e 2 zgjedhore, ...
image
Orët e fundit të fushatës së zgjedhjeve të 27 prillit
Partitë politike gjatë më pak se 48 orëve të fundit do të mbajnë tubimet e fundit elektorale për zgjedhjet parlamentare dhe ato presidenciale të 27 prillit. ...
image
BDI 23 projekte që u japin fund problemeve në rajonin e Pollogut
Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) ka prezantuar sot 23 projekte që adresojnë problemet e përditshmërisë së qytetarëve që jetojnë në komunat shqiptare të Njësinë nr. ...
image
Lihet i lirë shefi i shtabit të BDI-së në Ohër
Shefi i shtabit zgjedhor të BDI-së në Ohër, Nefi Useini pas disa orëve të mbajtur në Stacionin policor në Ohër sot u la i lirë.  Ai ...
image
Studentët e Ballkanit mësojnë mënyrat për të kontribuar në integrimin euro-atllantik
Dhjetra studentë të Ballkanit po marrin pjesë çdo vit në programet e trajnimit të BE dhe NATO-s. Një nga ta, 25 vjeçari Albert Zejneli nga ...
image
Menduh Thaçi në Interaktiv: Ne, gjithsesi pjesë e qeverisë
Lideri i PDSH-së, Menduh Thaçi ka dhënë një intervistë të gjatë për emisionin Interaktiv në KTV.  Në të ai ka folur për planet që ka që ...
image
Osmani: Me votën tuaj për RDK instaloni në klasë të pastër politike
Në tubimin elektoral në vendlindjen e kryetarit të RDK-së, Rufi Osmani në Çajlë dhe në tubminin në Balindoll kandidatët për deputet shpalosën pjesë të programit ...
image
Ibraimi: Shtëpitë luksoze shumëmilionëshe të funksionarëve të BDI-së
Kandidati për deputet i PDSH-së dhe anëtari i kryesisë, Orhan Ibraimi sot akuzoi funksionarët e BDI-së për vila luksoze shumëmilionëshe, derisa sipas tij, popullata po ...
image
BDI: Dosja "Interpromet" në Prokurori
BDI do të depozitojë gjatë ditës së sotme në Prokurori dosjen “Interpromet”, pasi siç thuhet bëhet fjalë për rast eklatant të privatizimit në procedurë të ...
image
MPB: Parti të caktuara skenare për incidente
Ministrja e Punëve të Brendshme në Maqedoni, Gordana Jankulovska deklaroi sot se parti të caktuara politike po përgatiten për të shkaktuar incidente gjatë ditës së ...
image
Debate se kush do të jetë në Qeverinë pas 27 prillit
Në Maqedoni ditët e fundit të fushatës së partive politike shqiptare janë të dominuara nga dilema se kush do të jetë në Qeverinë e ardhshme....
image
Forumi Rinor i BDI-së ironizon me PDSH
Forumi rinor i BDI – së sot ka ironizuar PDSH - në e Menduh Thaçit. Ata kanë "hapur" një konkurs nga partia më e madhe me një deputet, për punësimin e minstrave....
image
Hajni dështon në grabitjen e këmbimores në Strugë
Dje në mëngjes rreth orës 9.25 minuta, I.L. (25) nga Struga, ka tentuar ta grabisë këmbimoren “K-visa” në Strugë, por është penguar nga kalimtarët e ...
Next