A po hyn edhe Erdogani në luftë? Media gjermane zbardh detaje në shkrimin “Letër nga Stambolli”

Presidenti turk shpall armiqtë e dikurshëm miq, merr para të majme dhe sulmon kurdët. Ai ende dëshiron t’i fitojë zgjedhjet, shkruan gazeta gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), transmeton “Bota sot”.

Ishte 3 shtator 2022, në qytetin port turk Samsun në Detin e Zi. Dhëndri i Erdoganit, i cili shet dronë të armatosur në të gjithë botën, mbajti festivalin e teknologjisë Teknofest. Aty Presidenti deklaroi me krenari: “Sot po eksportojmë në vende që dje refuzuan të na shesin teknologji për industrinë e mbrojtjes”.

Krenaria e Erdoganit nuk është e pajustifikuar, shkruan FAZ. Ndër armët që kanë ndryshuar ekuilibrin e fuqisë në një numër fushash beteje, përfshirë Ukrainën, janë dronët luftarakë të prodhuar nga dhëndri i tij Selçuk Bayraktar. Në Teknofest nuk u ekspozuan vetëm produktet e dhëndrit, por edhe një konkurs ku të rinjtë prezantuan projekte. Erdogan, i cili në fjalën e tij tha: “Ne mbështesim në çdo mënyrë të rinjtë në kujdesin e të cilëve do të japim vendin tonë”, u dha fituesve çmimet e tyre përcjell “Bota sot”.

Zhvilluesi 20-vjeçar i softuerit Can Cebeci ishte në mesin e pjesëmarrësve. Megjithatë, dy muaj më vonë, i riu ofroi medaljen e artë që kishte fituar në shtator në një platformë ankandi. Në komentin e tij të sikletshëm nën foton e reklamës shkruhej: “Fitova çmimin e parë, presidenti ynë më dha medaljen. Më duhet ta shes sepse gjendja ime financiare është katastrofike.” Me çfarë çmimi e ofroi medaljen i riu, i cili u shpërblye për një projekt të sigurisë kibernetike? 1000 lira rreth 50 euro.

“Generation Teknofest”, apo gjenerata e re që udhëhiqet nga Erdogan në mitingjet e tij elektorale nuk ka as për të ngrënë. Can Cebeci nuk është vetëm. Të rinjtë më të aftë po largohen nga vendi. Sipas statistikave të Shoqatës së Sipërmarrësve të Softuerit, në vitin 2021 më shumë se tridhjetë mijë zhvillues softuerësh u detyruan të shkonin jashtë vendit. Këtë vit, frikësohet se do të jenë njëqind mijë. Numri i kërkesave për azil nga shtetasit turq në Gjermani në dhjetë muajt e parë të këtij viti ishte pothuajse 16 mijë, një rritje prej 176 për qind. Dhe Evropa nuk është destinacioni i vetëm i të rinjve.

Shifrat e publikuara nga Doganat dhe Mbrojtja Kufitare e SHBA-së tregojnë se në 18 muajt e fundit afro 22,000 turq kanë hyrë në SHBA përmes kufirit me Meksikën dhe kanë kërkuar azil. Duke pasur parasysh gjendjen e ekonomisë, kjo fatkeqësisht nuk është aspak befasuese. Në dhjetë muajt e parë të vitit, 35 mijë kompani u mbyllën në Turqi. Papunësia e të rinjve ka arritur në 36.6 për qind. Në Stamboll, ku mundësitë ekonomike janë ende më të mira se në qytetet e tjera, 58 për qind e banorëve thonë se kufizojnë ushqimet e tyre për të përballuar jetesën. Realiteti i zymtë pasqyrohet në studimin e lumturisë mes të rinjve: 96.3 për qind e të anketuarve iu përgjigjën pyetjes nëse ishin të lumtur me jo. Më e rëndësishmja, pyetja: “A do të përmirësohet gjendja juaj në vitin e ardhshëm?” 66.5 për qind janë përgjigjur negativisht.

A mund t’i fitojë Erdogan zgjedhjet e ardhshme pas shtatë muajsh? Aleanca opozitare e gjashtë partive po e vë nën presion qeverinë, megjithëse nuk është vendosur as se cilin kandidat do të paraqesin kundër Erdoganit. Për të siguruar pesë vite të tjera në pallat, Erdogan mund të bëjë dy gjëra: Së pari, të rrahë ekonominë në formë. Nëse nuk ia del, mund të ndërmarrë nisma nacionaliste. Me synimin për të zgjidhur dilemën ekonomike, ai përpiqet të zgjidhë nyjet diplomatike. Ai tregon për kohën pas zgjedhjeve kur bëhet fjalë për anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në NATO, duke u përpjekur në këtë mënyrë të parandalojë Perëndimin nga ndërmarrja e një hapi negativ. Dhe ai po përpiqet për pajtim me shtetet që më parë i kishte shpallur hapur armiq./Bota Sot