Çarje të mëdha në BE, udhëheqësit evropian përplasen rreth vetos së Hungarisë dhe Polonisë për buxhetin

0

Muhamer Pajaziti

Krerët e shteteve dhe qeverive të BE gjatë video konferencës së sotme nuk arritën të gjejnë një zgjidhje që do të hiqte bllokadën e projekt-buxhetit të Bashkimit për korinizën financiare 2021-2027 në vlerën prej 1.8 trilionë euro, të vendosur nga Hungaria dhe Polonia si dhe një plan të rimëkëmbjes ekonomike prej 750 miliardë eurosh pas pandemisë

Kjo do të thotë që udhëheqësit e BE-së ose do të duhet të mbajnë një samit të posaçëm për të diskutuar projekt-buxhetin, ose kjo temë do të bëhet thelbësore në samitin e planifikuar të BE-së më 11-12 dhjetor, i cili ka të ngjarë të mbahet me praninë fizike të udhëheqësve.
Hungaria dhe Polonia kanë bllokuar miratimin e planit të ri të buxhetit të BE, në protestë kundër vendimit për krijimin e një mekanizmi për të monitoruar pajtueshmërinë me sundimin e ligjit në Shtetët Anëtare në vitin 2021, i cili do të alokojë fondet e buxhetit bazuar në rezultatet e këtij vëzhgimi.
Kryeministri hungarez Viktor Orban mbrojti veton dje, duke akuzuar Brukselin për përpjekjen për të detyruar Hungarinë të ndryshojë politikën e saj të kufizimit të imigracionit.

Kancelarja gjermane Angela Merkel tha se blloku do të thotë “ne duhet të vazhdojmë të flasim me Hungarinë dhe Poloninë”.

“Ka konsensus mbi buxhetin e BE, por jo mbi mekanizmin e sundimit të ligjit,” u tha ajo gazetarëve. Kancelarja gjithashtu tha se ajo nuk donte të spekulonte se si do të zgjidhej çështja me Budapestin dhe Varshavën.
Këtë situatë Merkel e përshkroi si një “problem shumë serioz” dhe tha se Gjermania do të shqyrtonte të gjitha opsionet në dispozicion. “Ne jemi akoma në fillim këtu,” u shpreh ajo.

Kur u pyet nëse një nga ato opsione do të ishte kërcënimi i të dy vendeve duke u hequr të drejtat e votës, Merkel tha: “Për mua, fjala kërcënim në këtë kontekst nuk është aspak një fjalë. Ne kemi për detyrë të përpiqemi të gjejmë një mënyrë “.
Nënpresidenti i Komisionit Evropian Frans Timmermans tha: ” është në interesin e të gjithëve që të lëvizim shpejt. Puna e njerëzve varet nga kjo.”
“Rimëkëmbja jonë ekonomike varet nga kjo. E gjithë ajo që u kërkohet vendeve anëtare është të respektojnë traktatet që ata kanë nënshkruar dhe ratifikuar. Kjo është gjithçka.”

Presidenti i Këshillit të BE Charles Michel tha në Tëitter se takimi do të përqëndrohej në koordinimin e koronavirusit në bllok, duke u përqëndruar në njohjen reciproke të testeve të koronës, përgatitjet për vaksinimet dhe një qasje të përbashkët për heqjen e kufizimeve të kurorës.

Hungaria prej vitesh ka qenë një shqetësim politik për Bashkimin Evropian. Kryeministri Viktor Orban, që erdhi në pushtet në fillim të vitit 2010 me një shumicë prej dy të tretash, e ka ndryshuar vendin në kundërshtim me shumë vlera themelore të BE-së. Që atëherë marrëdhëniet mes Hungarisë dhe BE dhe shteteve të tij anëtare janë përkeqësuar në mënyrë të vazhdueshme. Edhe marrëdhëniet me Gjermaninë, partnerin më të rëndësishëm ekonomik dhe për kohë të gjatë dhe politik të Hungarisë, janë dëmtuar.

Për të reduktuar varësinë ekonomike të Hungarisë nga BE, Orbán kërkon prej kohësh marrëdhënie më intensive me Rusinë, Kinën, sidhe Azerbajxhanin, Turkmenistanin dhe Kazakistanin.

Vladimir Putim kohë më parë I ka premtuar Orbanit një kredi prej dhjetë miliardë eurosh për zgjerimin e centralit bërthamor në Paks në jug të Budapestit.
Një ndikim rus, kohëve të fundit vërehet edhe në Poloni. (INA)