Çfarë mund të prodhojnë zgjedhjet për Parlamentin Evropian?

Picture of INA
INA

07/06/2024

Mandati pesëvjeçar i Parlamentit Evropian në largim u shënua nga sfida të shumta, disa prej të cilave vënë në provë unitetin e Bashkimit Evropian.

Ngjarjet më domethënëse që shënuan vitet e mëparshme janë dalja e Britanisë së Madhe nga Bashkimi Evropian (ajo mori pjesë në zgjedhjet e 2019), pandemia COVID-19 dhe agresioni rus kundër Ukrainës.

Çështja që ka shkaktuar më shumë mosmarrëveshje dhe përçarje brenda BE-së, që nga vala e madhe e emigrantëve në vitin 2015, është politika e migracionit dhe azilit. Pikërisht në këtë temë përfituan shumë parti të ekstremit të djathtë, jo vetëm në zgjedhjet për Parlamentin Evropian, por edhe në nivel kombëtar.
Temat kryesore të diskutuara në këtë fushatë janë siguria e Bashkimit Evropian, situata në Ukrainë, migrimi, Marrëveshja e Gjelbër (plani për një BE neutrale ndaj klimës), standardet e jetesës.

Sondazhet parashikojnë se Partia Popullore Evropiane (EPP) do të fitojë 176 mandate, që është më pak se 182 mandate që fitoi në zgjedhjet e mëparshme. Grupi i Socialistëve dhe Demokratëve (S&D) do të ketë 144 mandate në vend të 156 mandateve aktuale. Pritet që grupi politik Renew Europe të marrë 82, në vend të 108 mandateve aktuale. Rënia më e madhe parashikohet për grupin politik të Gjelbrit/Aleancës së Lirë Evropiane, nga 74 në 41. Edhe e majta ka shënuar rënie nga 41 në 32. E djathta ekstreme Identiteti dhe Demokracia mund të fitojë 66 mandate, 6 më pak se numri aktual i mandatet. Numri i konservatorëve dhe reformistëve evropianë pritet të rritet nga 62 në 72. Këtë herë numri i deputetëve që do t’i përkasin klubit të pavarur parlamentar do të rritet ndjeshëm.
Në mbledhjen aktuale të Parlamentit Evropian, koalicioni që ka shumicën përbëhet nga Partia Popullore Evropiane (EPP), Socialistët dhe Demokratët (S&D), Renew Europe (RE) dhe të Gjelbrit. Nëse në zgjedhje konfirmohen rezultatet e parashikuara nga sondazhet, ky koalicion do të ketë shumicën në mbledhjen e ardhshme të Parlamentit Evropian. Grupet më të mëdha politike, si EPP dhe PES, përjashtuan mundësinë e bashkëpunimit me partitë e ekstremit të djathtë. Këtë e tha në fjalimin e saj gjatë debatit të fundit televiziv, Ursula von der Leyen, presidente aktuale e Komisionit Evropian dhe kandidate e PPE për rizgjedhje.
“Nëse shikoni Aleancën Kombëtare (Marine Le Pen) ose AFD-në, të gjithë kanë diçka të përbashkët: ata janë miqtë e Putinit dhe duan të shkatërrojnë Evropën”, tha Von der Leyen.

Një nga liderët kryesorë të grupit politik Renew Europe, presidenti francez, Emmanuel Macron, në fjalimet dhe iniciativat politike, thekson nevojën për të reformuar Bashkimin Evropian, para së gjithash, arkitekturën evropiane të sigurisë dhe mbrojtjes, në mënyrë që BE-ja të përgjigjet. ndaj sfidave dhe kërcënimeve bashkëkohore.

Në një leksion në Sorbonë, ai vuri në dukje se BE-ja dëshiron të jetë një “lider botëror deri në vitin 2030” në pesë sektorë strategjikë: inteligjencën artificiale, hapësirën, bioteknologjinë, informacionin kuantik dhe kapacitetet e energjisë së rinovueshme dhe bërthamore.

Kandidati i grupit politik të Gjelbër, Terry Reintke, beson se rritja e populistëve të djathtë dhe afërsia e tyre me Rusinë është kërcënimi më i madh për Evropën. Ajo përmendi se një numër i madh partish të krahut të djathtë shprehin pikëpamje që janë të favorshme për Rusinë dhe se disa anëtarë të PE-së janë “një zgjatje e dorës së Vladimir Putinit” dhe se “disa anëtarë të parlamentit dyshohet se kanë marrë para nga Moska”.

Në grupimin politik Identiteti dhe Demokracia, partitë më me ndikim janë Aleanca Kombëtare dhe Alternativa për Gjermaninë (AFD) e Marine Le Pen, të cilat kanë numrin më të madh të deputetëve në PE brenda këtij grupimi. Si prioritete të tyre në këtë fushatë ata deklaruan ndalimin e migracionit të paligjshëm, parandalimin e islamizimit të Evropës, luftimin e burokracisë në BE dhe rritjen e sigurisë.

Votimi për zgjedhjen e deputetëve të Parlamentit Evropian fillon sot, në Holandë dhe do të mbahet në të 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian deri të dielën, më 9 qershor. Mbi 350 milionë votues do të zgjedhin 720 anëtarë të Parlamentit Evropian, pesëmbëdhjetë më shumë se 705 aktualë.

Numri më i madh i anëtarëve në Parlamentin Evropian do të jetë Gjermania 96, Franca 81, Italia 76, Spanja 61, Polonia 53 dhe Qipro, Luksemburg dhe Malta do të ketë të paktën 6 anëtarë secila.

Numri i anëtarëve të Parlamentit Evropian që ka çdo vend është në proporcion me popullsinë e tij. Një grup deputetësh mund të formohet nga të paktën 23 deputetë nga 7 vende. Parlamenti Evropian është i vetmi institucion i Bashkimit Evropian, anëtarët e të cilit zgjidhen drejtpërdrejt në zgjedhje.

Në zgjedhjet e fundit për Parlamentin Evropian, të mbajtura në vitin 2019, u regjistrua dalja më e lartë që nga zgjedhjet e vitit 1994 dhe ishte 50,66 për qind, që është 8,06 për qind më shumë se në vitin 2014.

Analizat treguan se kjo rritje ishte rezultat i një reagimi më të madh të të rinjve, i cili u rrit me 14 për qind. Nga viti 1999 deri në vitin 2014, pjesëmarrja ishte nën 50 për qind. Megjithatë, dallime të mëdha në pjesëmarrje midis shteteve anëtare mbeten, duke filluar nga 88,47 për qind në Belgjikë në 22,74 për qind në Sllovaki. Votimi është i detyrueshëm në pesë vende të Bashkimit Evropian: Belgjikë, Bullgari, Luksemburg, Qipro dhe Greqi.

Çështjet kryesore që inkurajuan qytetarët të votonin ishin ekonomia dhe rritja (44 për qind), lufta kundër ndryshimeve klimatike dhe mbrojtja e mjedisit (37 për qind), promovimi i të drejtave të njeriut dhe demokracisë (37 për qind), mënyra se si duhet të funksionojë Bashkimi Evropian. në të ardhmen (36 për qind) dhe imigracioni (34 për qind). Ekonomia dhe rritja ishin çështjet kryesore për votuesit në 16 shtete, ndërsa ndryshimet klimatike dhe mjedisi ishin çështjet kryesore në tetë vende.

Sipas Raportit të publikuar nga Parlamenti Evropian, pas zgjedhjeve të vitit 2019, 75 për qind e evropianëve janë shumë ose mjaft të kënaqur me zgjedhjet e lira dhe të ndershme (një rritje prej 5 për qind), 74 për qind me lirinë e fjalës (+5 për qind) dhe 73 për qind me respektimin e të drejtave themelore (+ 8 për qind). Nivelet më të ulëta të kënaqësisë vërehen në lidhje me luftën kundër dezinformimit në media dhe arrin në 48 për qind, me një rritje prej 8 për qind, dhe lufta kundër korrupsionit 43 për qind, një rritje prej 7 për qind krahasuar me zgjedhjet e mëparshme.

TË FUNDIT
35 minuta
Mësohen emrat e zëvendësministrave të LD së Mexhitit
3 orë
REL: Borrell rekomandon heqjen e masave të BE-së ndaj Kosovës
3 orë
​Një infeksion bakterial vdekjeprurës trondit Japoninë
3 orë
Hetim ndaj pesë personave të dyshuar për dhunë në Qendrën Klinike Shkup
3 orë
Temperatura ekstreme 50 gradë C, mbi 550 pelegrinë ndërrojnë jetë në Mekë

ME TE LEXUARA

21 orë
Dorëzohet në Kuvend përbërja e re e Qeverisë, pritet caktimi i seancës
5 orë
Sot Shqipëri-Kroaci/ Luhet për ''jetë a vdekje'', priten tre ndryshime në formacionin e kuqezinjëve
21 orë
Mbi 40 gradë Celsius – Nga e enjtja vendi në alarmin portokalli
3 orë
Gashi e caktoi seancën për zgjedhjen e Qeverisë së re
21 orë
Maqedonia e Veriut në vendin e 11-të në NATO sipas përqindjes së BPV-së dedikuar për mbrojtjen
3 orë
Cilët janë 4 skenarët që kualifikojnë Shqipërinë në 1/8 e Europianit?
1 ditë
Mickoski pritet të dorëzojë në Kuvend propozimin për përbërjen e qeverisë së re

LEXO MË SHUMË

Izet Mexhiti LD 2

Mësohen emrat e zëvendësministrave të LD së Mexhitit

Borell

REL: Borrell rekomandon heqjen e masave të BE-së ndaj Kosovës

virus_19

​Një infeksion bakterial vdekjeprurës trondit Japoninë

Prokuroria

Hetim ndaj pesë personave të dyshuar për dhunë në Qendrën Klinike Shkup

haxh-meke

Temperatura ekstreme 50 gradë C, mbi 550 pelegrinë ndërrojnë jetë në Mekë

kombetarja

Cilët janë 4 skenarët që kualifikojnë Shqipërinë në 1/8 e Europianit?

Afrim Gashi

Gashi e caktoi seancën për zgjedhjen e Qeverisë së re

kombetarja fitore shqiperi

Sot Shqipëri-Kroaci/ Luhet për ”jetë a vdekje”, priten tre ndryshime në formacionin e kuqezinjëve

kaja kallas

Kush është Kaja Kallas, gruaja që mund të zëvendësojë Borrellin?

INFO

NA NDIQ