Kultivimi i lulediellit në fushat e Maqedonisë është ulur me 10 herë me kalimin e viteve

Brenda tre dekadave prodhimi i lulediellit në fushat e Maqedonisë së Veriut është ulur për dhjetë herë.

Dekani i Fakultetit të Bujqësisë në Universitetin “Goce Dellçev” – Shtip, Ljupço Mihajlov, thotë se sipas të dhënave të Entit Shtetëror të Statistikës, rekordi më i madh i sipërfaqeve të mbjella është në vitin 1989, kur me këtë kulturë ishin mbuluar 46.000 hektarë. dhe në vitin 2014 vetëm 4000 hektarë.

Krahina e Ovçepoles përveç me drithëra ishte zbukuruar edhe me arat e lulediellit, por për shkak të mungesës së ujitjes cilësore gjatë muajve të verës, fermerët hoqën dorë nga kultivimi i tij.

” Për shkak të kushteve të ndryshme për prodhimin e sipërfaqeve, ku nuk ka ujitje të vazhdueshme, prodhimi është shumë i rrezikshëm. Rendimenti minimal është në vitin 1990 kur ka pasur 470 kg për hektar dhe në vitin 209 dhe 2010 janë arritur rendimentet maksimale prej 1800 dhe 1900 kg për hektar. Ju mund të shihni gamën e rendimenteve. Ndoshta situata mund të përmirësohet, por me marrjen e masave të caktuara, të cilat janë problemi më i madh në prodhimin e lulediellit në kushte të thata, e ai është zgjedhja e duhur e hibrideve, zgjedhja e duhur e farave të mbjelljes”, tha Mihajlov.

Sipas tij, fermerët duhet të fokusohen në afate më të hershme për mbjelljen e lulediellit, pasi siç thotë ai, kjo bimë mund të përballojë temperaturat më të ulëta. Këshilla e tij është që të mbillet luledielli në fillim të marsit dhe fermerët të zgjedhin hibride me potencial të lartë rendimenti.

Ai thekson se për dallim nga rajoni i Ovçe Poles, përparësi për kultivimin e lulediellit duhet t’i jepet rajonit të Pellagonisë, për shkak të arritjes së rendimenteve më të larta.

“Atje kushtet agroklimatike janë më të favorshme, aq më të larta janë ujërat nëntokësore. Ne e dimë se luledielli ka një sistem koronar më të thellë dhe mund të nxjerrë ujë nga nëntoka. Por Ovçepolia, prapë do të theksoj, është mjaft e rrezikshme për prodhimin e lulediellit, edhe pse subvencionet në program janë rritur, me sa kam parë për vitin 2022 dhe jepen rreth 14.400 denarë për hektar për prodhimin e lulediellit, plus. shtesë mbi 5.000 denarë, nëse arrihet rendiment më i madh se 1.500 kg për hektar. Kjo është e vështirë të arrihet për kushtet e Ovçe Polës”, tha Mihajlov.

Luledielli i prodhuar në Maqedoninë e Veriut plotëson vetëm rreth 8 % të nevojave për prodhim vaji. Para rritjes së kostos së mbjelljes dhe lëndës së parë, prodhimi fitimprurës i lulediellit ishte 1000 kilogramë për hektar, ndërsa tani me çmimet e reja fermerët duhet të kenë mbi 1300 kilogramë për hektar për të përballuar shpenzimet e tyre. Zgjidhjen për rritjen e sipërfaqes me luledielli e sheh në ndërtimin e sistemeve të reja të ujitjes, rikonstruksionin e vazhdueshëm të sistemeve ekzistuese, bashkimin e të korrave të fermerëve.

Ukraina dhe Brazili janë tre prodhuesit e parë më të mëdhenj, dhe nga fqinjët tanë Serbia është e 16-ta, Bullgaria e 10-ta. Nëse një Rusi prodhon 6.500.000 ton në vit, Serbia prodhon 700.000 ton në vit, dhe ne prodhojmë maksimum 5.000 ton luledielli, dhe kjo është e pakrahasueshme dhe ne mund të plotësojmë vetëm 8 deri në 9 për qind të nevojave. (INA)