Kush është Goce Dellçev, heroi që mund të rrënojë marrëveshjen mes Shkupit dhe Sofjes?!

0

Goce Dellçev që konsiderohet si një hero kombëtar në Bullgari,si dhe në Republikën e Maqedonisë së Veriut, ku thuhet se ai ishte ndër themeluesit e lëvizjes kombëtare maqedonase ka vënë në pikëpyetje Marrëveshjen e fqinjësisë së mirë midis Sofjes dhe Shkupit, e cila ishte nënshkruar një vit më parë. Se kujt i takon ky hero dhe kush duhet ta festojë, kjo ka shkaktuar përplasje brenda komisionit të ekspertëve të të dyja vendeve, të cilët po harmonizojmë qëndrimet për përpilimin e një historie unike pa konteste historike, përcjellë INA.

Ministrja e jashtme bullgare, Zaharieva ka thënë se do të braktisin punimet e komisionit nëse nuk pranohet realiteti se Dellçev ka qenë është bullgar.

Por kush është heroi Dellçev?

Georgi Nikolov Delçev (Bullgarisht: Георги Николов Делчев), i njohur si Goce Dellçev, gjithashtu shkruar Goce Delčev, Shkimi Cirilik: Гоце Делчев, i shkruar në ortografinë e vjetër bullgare fillimisht: Гоце Дѣлчевъ; (4 shkurt 1872 – 4 maj 1903) ishte një figurë e rëndësishme revolucionare Bullgare në Maqedoninë dhe Trakën e sunduar Osmane në fillim të shekullit të 20-të. Ai ishte udhëheqësi më i shquar i asaj që sot njihet si Organizata e Brendshme Revolucionare Maqedonase (IMRO), një organizatë paraushtarake aktive në territoret osmane në Ballkan, në fund të shekullit 19 dhe fillimit të shekullit të 20-të.

I lindur në Kilkis, pastaj në Vilajetin e Salanikut të Perandorisë Osmane, në rininë e tij u frymëzua nga idealet e revolucionarëve Bullgarë si Vasil Levski dhe Hristo Botev, i cili parashikoi krijimin e një Republike Bullgare të barazisë etnike dhe fetare, si pjesë e një Federate Ballkanike të imagjinuar. Delçevi përfundoi shkollën e mesme në Shkollën e Lartë Bullgare të Selanikut dhe hyri në Sofje në Shkollën Ushtarake të Lartmadhërisë së Tij, por u largua nga atje, për shkak të bindjeve të tij të majta politike. Pastaj ai u kthye në Maqedoninë Osmane si një mësues i gjuhës Bullgare dhe menjëherë u bë një aktivist i lëvizjes revolucionare të sapo gjetur, në vitin 1894.

Megjithëse e konsideronte veten si trashëgimtarë të traditave revolucionare Bullgare, si republikan i përkushtuar u zhgënjye nga realiteti në monarkinë Bullgare pas çlirimit. Gjithashtu nga ai, si nga shumë bullgarë maqedonas, me origjinë nga një zonë me popullsi të përzier, ideja për të qenë ‘maqedonas’ fitoi rëndësinë e një besnikërie të caktuar vendase, që ndërtoi një frymë specifike të “patriotizmit lokal” dhe “rajonalizëm multietnik”. Ai mbante sloganin e promovuar nga William Ewart Gladstone, “Maqedonia për maqedonasit”, duke përfshirë edhe kombësitë e ndryshme që banonin në këtë zonë. Në këtë mënyrë, pikëpamja e tij përfshinte një gamë të gjerë idesh të tilla të ndryshme, si patriotizmi bullgar, regjionalizmi maqedonas, antinacionalizmi dhe socializmi fillestar.

Si rezultat, agjenda e tij politike u bë krijimi nëpërmjet revolucionit të një shteti sovranacional të Maqedonisë-Adrianopolit të pavarur në kuadrin e Perandorisë Osmane, si një prelud për përfshirjen e saj në një Federatë të ardhshme Ballkanike. Ai rishikoi programin e Organizatës, duke theksuar rëndësinë e bashkëpunimit midis të gjitha grupeve etnike në territoret në fjalë në mënyrë që të fitonte autonominë politike. Delçev gjithashtu filloi krijimin e një rrjeti të fshehtë revolucionar, që do të përgatisë popullatën për një kryengritje të armatosur kundër sundimit osman. Megjithatë, ai kundërshtoi planin e Komitetit Qendror të IMRO-së për një kryengritje masive në verën e vitit 1903, duke favorizuar taktikat terroriste dhe guerile. Megjithatë, ai u vra nga njësia osmane në maj. Kështu lëvizja çlirimtare humbi organizatorin e saj më të rëndësishëm, në prag të kryengritjes Ilinden-Preobrazhenie.

Sot Goce Delçev konsiderohet si një hero kombëtar në Bullgari, si dhe në Republikën e Maqedonisë, ku thuhet se ai ishte ndër themeluesit e lëvizjes kombëtare maqedonase. Përkundër interpretimeve të tilla historike maqedonase, Delçevi kishte identitetin kombëtar Bullgar dhe i shihte bashkatdhetarët e tij si Bullgarë. Përcaktimi maqedonas sipas terminologjisë etnike të përdorur më parë përfshinte Shqiptarët, Bullgarët, Grekët, Turqit, Vllehët dhe Serbët, dhe kur zbatohej për sllavët vendas, do të thoshte një identitet rajonal Bullgar. Megjithatë, në kundërshtim me pohimet bullgare, idetë e tij autonome të një entiteti politik Maqedonas (dhe Adrianopolitan), kanë stimuluar zhvillimin e mëvonshëm të nacionalizmit maqedonas. (INA)