Prag Euro 2024: një rezyme e shkurtër e konkurrencës elitare të Evropës

Picture of INA
INA

05/06/2024

Kampionati Evropian i Futbollit, i njohur si Euro, është kompeticioni më i rëndësishëm i UEFA-s për vendet anëtare.

Ngjarja krenohet me një histori të pasur dhe ka qenë një atraksion sportiv në mbarë botën për dekada.

Edhe pse turneu u mbajt për herë të parë në vitin 1960, ideja lindi vite më parë.

Sekretari i parë i përgjithshëm i UEFA-s, Henri Delaunay, propozoi idenë e një gare kombëtare evropiane që në vitet 1920.

Ëndrra e Delauney u bë realitet kur edicioni i parë i Euros u mbajt në Francë në vitin 1960, por francezi nuk jetoi për ta parë atë sepse vdiq në vitin 1955.

Në njohje të rolit të Delaunay në formimin e kompeticionit të ri, trofeu – i siguruar nga Federata Franceze e Futbollit – mban emrin e tij.

Euro e parë, me katër skuadra, përfundoi me fitoren e Bashkimit Sovjetik ndaj Jugosllavisë 2:1 në kohën shtesë në finalen e Parisit.

Spanja priti edicionin e radhës në vitin 1964 dhe fitoi titullin, duke mposhtur kampionët në fuqi Bashkimin Sovjetik 2:1 në Madrid.

Turneu i vitit 1968 u fitua nga Italia organizatore, por rruga e tyre drejt finales ishte plot dramë.

Italianët arritën në finalen e Euro 1968 pasi mposhtën Bashkimin Sovjetik në gjysmëfinale me një “hedhje monedhe” – e vetmja ndeshje evropiane ndërkombëtare që u vendos në një mënyrë të tillë. Hedhja e monedhës u bë pasi skuadrat barazuan në gjysmëfinale (0:0).

Në përballjen për titull, Italia dhe Jugosllavia barazuan 1:1 dhe dy ditë më vonë u luajt ndeshja e dytë, të cilën italianët e fituan 2:0 dhe e ngritën trofeun në tokën vendase.

Momenti kult i “Panenka”-s

Euro mbeti një turne me katër ekipe në 1972 dhe 1976, me Gjermaninë Perëndimore dhe Çekosllovakinë që dolën fituese, përpara se grupet të zgjeroheshin në tetë ekipe në 1980.

Fitorja e Çekosllovakisë në 1976 kundër Gjermanisë Perëndimore fitoi popullaritet për shkak të penalltisë së Antonin Panenkas. Mesfushori sulmues e futi topin lehtësisht në mes të portës, duke siguruar fitoren 5:3 pasi ndeshja përfundoi 2:2 pas kohës shtesë.

Goditja e tij e guximshme e penalltisë ishte e para e këtij lloji në futbollin ndërkombëtar, dhe më vonë u imitua disa herë nga të tjerët, dhe stili u bë i njohur si “panenka”, i quajtur pas çekut.

Në vitin 1980, tetë ekipe morën pjesë në Euro, dhe turneu përfshinte një fazë grupesh, një playoff për vendin e tretë dhe një finale. Gjermania Perëndimore fitoi titullin e dytë evropian, duke mposhtur Belgjikën 2-1, falë goditjes me kokë të Horst Hrubesch për të vulosur fitoren e tyre.

Katër vjet më vonë, Franca fitoi titullin e saj të parë të madh në shtëpi, duke mposhtur Spanjën 2-0 në finale, me kapitenin Michel Platini në qendër të skenës me nëntë gola në pesë ndeshje.

Në vitin 1988, Holanda fitoi në Gjermaninë Perëndimore, duke mposhtur Bashkimin Sovjetik 2-0 në finale, e cila u bë e famshme nga breshëria e madhe e Marco van Basten.

Euro 1992, e mbajtur në Suedi, u fitua nga Danimarka, e cila arriti në finale një fitore të pabesueshme 2:0 ndaj kampiones së botës në atë kohë, Gjermanisë.

Danezët shkuan në europian jo si të kualifikuar, por në vend të Jugosllavisë, e cila u ndalua të merrte pjesë si një embargo për shkak të luftës së shpërthyer aty.

Një përrallë fitore greke dhe dominim spanjoll

Në pesë edicionet e ardhshme, Euro u zgjerua, pasi 16 ekipe morën pjesë në turne.

Gjermania fitoi titullin e saj të parë si një komb i bashkuar në Euro 1996 në Angli, duke mposhtur Republikën Çeke 2–1 në finale, me golin e parë të artë të Oliver Bierhoff në një turne madhor pas pesë minutash shtesë.

Euro 2000 ishte turneu i parë që u luajt në dy shtete, Holandë dhe Belgjikë dhe u fitua nga Franca, e cila në atë kohë ishte kampione botërore. Francezët mundën Italinë 2:1 në kohën shtesë, falë golit të artë të David Trezeguet.

Greqia ofroi një surprizë të madhe në Euro 2004, duke mposhtur Portugalinë 1-0 në finale. Në fillim të turneut, basteshkruesit ofruan shanset 150-1 që grekët të fitonin turneun.

Euro 2008 u dominua nga Spanja, e cila shfaqi aftësi për t’u patur zili në shënimin e golave ​​pasi David Villa përfundoi golashënuesi më i mirë me katër gola. Ata fituan titullin atë vit, pas një pritjeje 44-vjeçare. Në finale ndaj Gjermanisë në Vjenë, ata festuan me golin e Fernando Torres për 1:0.

Në vitin 2012, Spanja u bë vendi i parë që mbrojti titullin e saj të Kampionatit Evropian, duke fituar turneun me një fitore 4-0 ndaj Italisë në finalen e Kievit. Fitorja në Euro pasoi suksesin e tyre në Kupën e Botës 2010, kur “La Roja” u bë skuadra e parë evropiane që fitoi tre turne të mëdhenj radhazi.

Turneu i vitit 2012 ishte i veçantë për Torres, i cili u bë lojtari i parë që shënoi në dy finale të Euros dhe përfundoi golashënuesi më i mirë me tre gola, pavarësisht se u përdor vetëm si zëvendësues.

Fitorja befasuese e Portugalisë dhe dëshpërimi i anglezëve

Që nga viti 2016, turneu ka pasur 24 ekipe.

Në Euro 2016, Portugalia përfundoi e treta në grupin e saj, por arriti në finale, duke mposhtur mikpritësit dhe favoritët Francën 1-0 për të ngritur trofeun e parë të madh. Ylli portugez Cristiano Ronaldo u dëmtua në pjesën e parë, por Eder shënoi në kohën shtesë për të fituar.

Edicioni i vitit 2020 u luajt në vitin 2021 për shkak të një vonese të shkaktuar nga pandemia COVID-19.

Në një format unik, ndeshjet u shpërndanë në 13 vende të ndryshme evropiane. Finalja u mbajt në stadiumin Ëembley të Londrës, ku Anglia humbi me penallti ndaj Italisë 2:3, ndërsa rezultati pas kohës shtesë ishte 1:1.

Anglia kishte shpresuar t’i jepte fund pritjes së saj 55-vjeçare për një trofe të madh futbolli, por e përfundoi ndeshjen në agoni pasi tre nga lojtarët e tyre – Marcus Rashford, Bukayo Saka dhe Jadon Sancho – nuk arritën të shënonin nga penalltitë. Ishte titulli i dytë i Italisë në Euro pas suksesit të vitit 1968.

Euro 2024 do të luhet në Gjermani nga 14 qershori. /tesheshi

TË FUNDIT
6 orë
Ndeshja Shqipëri-Itali me DJ dhe në ambient të hapur në Kumanovë
17 orë
Real Madridi synon Theo Hernandezin nëse dështon transferimi i Davies
17 orë
Chelsea bën marrëveshje me Aston Villan, merr sulmuesin dhe jep mesfushorin?
18 orë
EURO 2024: Disa fakte për Kampionatin Evropian në Gjermani
18 orë
Guardiola: Këto janë shtetet favorite në EURO 2024

ME TE LEXUARA

18 orë
Kombëtarja “top”, asnjë kuqezi s’ka lëndime
18 orë
Guardiola: Këto janë shtetet favorite në EURO 2024
18 orë
EURO 2024: Disa fakte për Kampionatin Evropian në Gjermani
17 orë
Chelsea bën marrëveshje me Aston Villan, merr sulmuesin dhe jep mesfushorin?
17 orë
Real Madridi synon Theo Hernandezin nëse dështon transferimi i Davies
6 orë
Ndeshja Shqipëri-Itali me DJ dhe në ambient të hapur në Kumanovë

LEXO MË SHUMË

kombetarja

Ndeshja Shqipëri-Itali me DJ dhe në ambient të hapur në Kumanovë

belingam real madrid

Real Madridi synon Theo Hernandezin nëse dështon transferimi i Davies

CHelsea

Chelsea bën marrëveshje me Aston Villan, merr sulmuesin dhe jep mesfushorin?

euro 2024 gjermani

EURO 2024: Disa fakte për Kampionatin Evropian në Gjermani

Pep Guardiola

Guardiola: Këto janë shtetet favorite në EURO 2024

kombetarja-768x486

Kombëtarja “top”, asnjë kuqezi s’ka lëndime

struga trim lum

Skuadra strugane me përforcim të radhës

kombetarja ivan balliu

Mediet italiane zbulojnë lojtarin më të rëndësishëm te Shqipëria, Italia, Spanja dhe Kroacia

shqiperia euro 2024

Çka do të ndodhë nëse ekipet përfundojnë me pikë të njëjta në Euro 2024?

INFO

NA NDIQ