Prodhimi i grurit, Maqedoninë e shpëtim importi

Picture of INA
INA

10/06/2024

Edhe pse Maqedonia shquhet si një vend bujqësor, prodhimi i grurit mezi mbijeton dhe po zvogëlohet në mënyrë drastike nga viti në vit. Gjithashtu, edhe rendimentet nuk i plotësojnë nevojat bazë të popullsisë në baza vjetore, andaj edhe importohen sasi të mëdha të miellit dhe bukës

Fisnik PASHOLLI/Koha

Shkup, 10 qershor – Edhe pse Maqedonia shquhet si një vend bujqësor, prodhimi i grurit mezi mbijeton dhe po zvogëlohet në mënyrë drastike nga viti në vit. Gjithashtu, edhe rendimentet nuk i plotësojnë nevojat bazë të popullsisë në baza vjetore, andaj edhe dallimi përmbushet me import të grurit, dhe miellit.

Të dhënat tregojnë se gruri në Maqedoni gruri mbillet në një sipërfaqe prej rreth 70 mijë hektarësh, por sasia e prodhuar zvogëlohet nga viti në vit. Të dhënat statistikore tregojnë se hera e fundit që prodhimi vjetor i grurit në vend ka kaluar kufirin prej 300 mijë tonësh ka qenë viti 2016. Që atëherë, prodhimi vjetor nuk i ka kaluar kurrë 250.000 tonë grurë. Sipas të dhënave statistikore, në vitin 2000 janë prodhuar 300.000 tonë dhe në vitin 2022 janë prodhuar 224,632 tonë. Rritja më e madhe ishte në vitin 2004 me 356.825 tonë, ndërsa në vitin 2017 kishte rënien më të madhe të prodhimit – 200,112 tonë të ngjashme me vitin 2015 kur kishte rendimente prej 201.218 tonë. Në vitin 2012, industria e mullisëve ka blerë 168 mijë tonë grurë nga prodhimi vendor, që mjafton për rreth 65 për qind të nevojave të shtetit. 10 vite më vonë, nuk blihet më shumë se 65-80 mijë tonë në vit, që plotëson mbi 30 për qind të nevojave të tregut dhe të shtetit, thonë nga Industria e mullisëve.

Njëherësh me vite një pjesë e grurit vendor përdoret për nevoja personale dhe për bagëti , përderisa mullixhinjtë janë të orientuar më shumë ndaj importit duke vlerësuar se një pjesë e caktuar e grurit vendor nuk është i cilësisë më të mirë. Nga Federata e Fermerëve thotë se sipërfaqet me grurë mund të rriten nëse kemi një strategji dhe planifikim të mirë të prodhimit, sepse është i vetmi produkt në vend që ka rëndësi strategjike, që është përcaktuar në Ligjin për bujqësi dhe zhvillim rural.

Së pari, duhet të punohet në përmirësimin e cilësisë së grurit, të ndahen subvencione për fermerët e vërtetë, gjegjësisht fermerët që jetojnë nga prodhimi i kulturave bujqësore, të futet prodhimi me kontratë dhe të respektohet Ligji për bujqësi dhe zhvillim rural. d.m.th të bëhet një blerje intervenuese kur çmimi i prodhimit në vend është më i lartë se çmimi i shitjes dhe në të njëjtën kohë gruri duhet të ruhet në kapanone përkatëse, dhe e gjithë kjo duhet të punohet në mënyrë strategjike , theksojnë nga FKF.

Sipas profesorit të Fakultetit të Bujqësisë, Dragi Dimitrievski, prodhimi i grurit ndjek trendin e rënies së prodhimit në shumicën e nënsektorëve dhe në rastin e grurit, zvogëlimi është rezultat i sipërfaqes së reduktuar në të cilën ai përfaqësohet.

Nëse në vitet e 90-ta të shekullit të kaluar kemi mbjellë mbi 100 mijë hektarë nën grurë, vitet e fundit janë mbjellë rreth 70 mijë hektarë nën grurë. Kjo situatë, e ndjekur nga rendimentet relativisht të ulëta për hektar, çon në faktin se ne prodhojmë grurë të pamjaftueshëm për nevojat e konsumit të brendshëm, andaj edhe sasitë që ne i importojmë janë serioze. Ne çdo vit importojmë më shumë se 100 mijë ton grurë dhe 40-50 mijë tonë miell shtesë. Nëse dihet se nevojat janë mbi 300 mijë tonë, do të thotë se gjysma e asaj që duhet për të kënaqur tregun është e importuar thekson Dimitrievski. Lidhur me mundësitë për të prodhuar sasi vendore të këtij produkti bazë për ushqimin e popullatës, profesori thekson se ndoshta në afat të shkurtër dhe afatmesëm nuk mund të presim prodhimtari që do të plotësojë nevojat tona.

Duhet të punohet për rritjen e prodhimit të grurit, si duke përmirësuar teknologjinë dhe produktivitetin më të mirë, ashtu edhe duke stimuluar prodhimin në rajone të përshtatshme për prodhimin e tij, por plotësimi i nevojave të përgjithshme do të vazhdojë të jetë nga importi shton ai.

FERMERËT ANKESA PËR ÇMIMIN

Para fillimit të korrjeve, fermerët presin rendimente më të mira për sa i përket cilësisë dhe sasisë së kulturave të drithërave, por Rrjeti kombëtar i fermerëve është i vendosur se duhet të përcaktohet çmimi i prodhimit të grurit nga ana e Institutit bujqësor, sepse çmimet aktuale të blerjes së elbit dhe grurit janë minimale dhe nuk i justifikojnë as kostot e prodhimit. Shtojnë se në bazë të çmimit prodhues, duhet të merren vesh me tregtarët. Gjorgi Karakashev, kryetar i Rrjetit Kombëtar të Fermerëve, thotë se aktualisht çmimi i blerjes së grurit të bukës varion nga 8 deri në 10 denarë për kilogram dhe ky çmim nuk i mbulon as shpenzimet bazë të prodhimit dhe fermerët punojnë me humbje. Vitin e kaluar çmimi i prodhimit të grurit ishte 19 denarë për kilogram, ndërsa tregtarët e blinin me 10 denarë , andaj edhe kjo është arsyeja që këtë vit ka më pak sipërfaqe me drithëra.

Të gjitha analizat tregojnë se në botë për shkak të ndryshimeve klimatike dhe fatkeqësive natyrore kemi një ulje drastike të të korrave dhe pritet që këtë vit të ketë një deficit të madh të drithërave. Kërkesat do të jenë të mëdha dhe çmimi i blerjes pritet të rritet, vlerësojnë nga Rrjeti kombëtar i fermerëve.

Furnizimi me grurë në botë këtë vit do të jetë në nivelin më të ulët në 10 vitet e fundit, gjë që mund të rezultojë në një rritje të çmimit të bursës botërore. Vlerësohet se për shkak të problemeve të motit në Evropën perëndimore, kulturat e grurit do të dështojnë ndjeshëm në rendiment, kështu që prodhimi i grurit, për të cilin BE-ja është e dyta në botë, këtë vit do të vihet në pikëpyetje. Gjithashtu, pritet që rendimenti i grurit në Ukrainë, që është hambari evropian, të jetë më i ulët për rreth 30 për qind për shkak të ngricave të pranverës dhe luftës.

Analisti agroekonomik Zharko Galetin beson se prodhimi i grurit këtë vit do të jetë pak më i ulët se konsumi i parashikuar, gjë që do të ndikojë në ofertën, e cila sipas disa vlerësimeve do të jetë më e ulëta në dhjetë vitet e fundit. Kjo mund të çojë në tronditje të tregut për sa i përket rritjes së çmimeve, gjë që po e shohim tashmë në bursën botërore – thotë galetin dhe shton se situata nuk është e mirë edhe me kulturat e tjera bujqësore. Përkundrazi, francezët kanë problem me mbjelljen e misrit për shkak të shiut. Unë mendoj se ata nuk kanë mbaruar ende mbjelljen e misrit. As tregu amerikan dhe as rendimentet amerikane nuk janë aq të mëdha sa ishin vitet e mëparshme. Pra, përveç problemit logjistik të imponuar nga konflikti ruso-ukrainas, bllokada e rrugës së detit të zi, problemet e mundshme në gjirin e adenit për shkak të problemit midis hutës që vazhdimisht kërcënon ta mbyllë atë gji, të gjitha këto së bashku çojnë ndaj një nervozizmi tregu që në fund ka rritje të çmimit shpjegon Galetin.

Ekspertët në serbi vlerësojnë se hambarët e tyre kanë më shumë grurë në magazinë sesa ju duhet për dy vjet, ndërsa për disa javë, kur do të fillojë korrja, do të dihet më saktë edhe niveli i prodhimit të grurit dhe niveli i eksportit. Maqedonia pjesën më të madhe të nevojave të saja për grurë dhe miell e importon nga Serbia dhe pjesërisht nga shtetet e tjera si Bullgaria, Kroacia… (koha.mk)

TË FUNDIT
11 orë
Nga mesnata, shtrenjtohen derivatet e naftës
12 orë
Shtrenjtimi i bukës, qytetarët: Na shtrenjtojnë kafshatën e gojës
12 orë
Paralajmërimi i Mickoskit – Ja nga cili shtet i BE-së, pritet të jetë huamarrja prej 1 miliard eurosh
16 orë
Britania vendos sanksione të reja ndaj Rusisë – llogariten si më të fortat deri më tani kundër sistemit financiar
18 orë
Gjatë vitit 2023, në RMV janë ndërtuar gati 5 mijë objekte banesore

ME TE LEXUARA

12 orë
Shtrenjtimi i bukës, qytetarët: Na shtrenjtojnë kafshatën e gojës
11 orë
Nga mesnata, shtrenjtohen derivatet e naftës
18 orë
Gjatë vitit 2023, në RMV janë ndërtuar gati 5 mijë objekte banesore
16 orë
Britania vendos sanksione të reja ndaj Rusisë – llogariten si më të fortat deri më tani kundër sistemit financiar
12 orë
Paralajmërimi i Mickoskit – Ja nga cili shtet i BE-së, pritet të jetë huamarrja prej 1 miliard eurosh

LEXO MË SHUMË

derivate nafta dizeli benzin

Nga mesnata, shtrenjtohen derivatet e naftës

buka-market

Shtrenjtimi i bukës, qytetarët: Na shtrenjtojnë kafshatën e gojës

mickoski hristijan

Paralajmërimi i Mickoskit – Ja nga cili shtet i BE-së, pritet të jetë huamarrja prej 1 miliard eurosh

ministri-britanik londra britani

Britania vendos sanksione të reja ndaj Rusisë – llogariten si më të fortat deri më tani kundër sistemit financiar

banesa ndertim

Gjatë vitit 2023, në RMV janë ndërtuar gati 5 mijë objekte banesore

gazprom

Blerësi më i madh i gazit të Gazprom në BE, anulon kontratën me Rusinë

banka-popullore

Banka Popullore: Norma bazë e interesit mbetet në nivelin 6.30%

Lidl

Për 9.5 milionë euro, Lidl e ka blerë objektin e Mr.Bricolage nga “Skopski Pazar”

OPTIKA INDZI

Optika Indzi, dyqani më i mirë për syze optike dhe të diellit në Kumanovë

INFO

NA NDIQ