Pse inteligjenca artificiale nuk mund të zëvendësojë kontrollorët e trafikut ajror?

INA
INA

13/02/2024

Pas disa orësh operacionesh rutinë, një kontrollor i trafikut ajror merr një telefonatë nga një aeroplan i vogël, treguesit e kabinës së të cilit nuk mund të konfirmojnë se pajisjet e uljes së aeroplanit janë zgjatur për ulje, shkruan CNN.

Kontrollori organizon që piloti të fluturojë poshtë kullës, në mënyrë që kontrollori të kontrollojë vizualisht pajisjen e uljes së aeroplanit. Gjithçka duket mirë. “Duket sikur pajisja juaj është ulur”, i thotë kontrollori pilotit, transmeton Telegrafi.

Kontrollori bën thirrje që kamionët e zjarrfikësve të aeroportit të jenë gati për çdo rast, dhe aeroplani të kthehet në tokë i sigurt.

Skenarët si ky luhen rregullisht. Në sistemin e kontrollit të trafikut ajror, gjithçka duhet të përmbushë nivelet më të larta të sigurisë, por jo gjithçka shkon sipas planit.

Krahasoni këtë me vizionin ende fantastiko-shkencor të “pilotëve” të ardhshëm të inteligjencës artificiale që fluturojnë me aeroplanë autonom, të kompletuar me një sistem autonom të kontrollit të trafikut ajror që trajton aeroplanët po aq lehtë sa ruterët që transferojnë paketat e të dhënave në internet.

Jam inxhinier i hapësirës ajrore që drejtova një studim të Akademive Kombëtare të urdhëruar nga Kongresi për stafin e kontrollorëve të trafikut ajror.

Studiuesit po punojnë vazhdimisht në teknologji të reja që automatizojnë elementet e sistemit të kontrollit të trafikut ajror, por teknologjia mund të ekzekutojë vetëm ato funksione që janë planifikuar gjatë projektimit të saj dhe kështu nuk mund të modifikojë procedurat standarde.

Siç ilustron skenari i mësipërm, njerëzit ka të ngjarë të mbeten një komponent qendror i domosdoshëm i kontrollit të trafikut ajror për një kohë të gjatë që do të vijë.
Çfarë bëjnë kontrollorët e trafikut ajror?

Udhëzimi themelor i Administratës Federale të Aviacionit për përgjegjësinë e kontrollorëve të trafikut ajror thotë: “Qëllimi kryesor i sistemit të kontrollit të trafikut ajror është të parandalojë një përplasje që përfshin aeroplanët”.

Kontrollorët e trafikut ajror janë gjithashtu të ngarkuar të ofrojnë “një rrjedhë të sigurt, të rregullt dhe të shpejtë të trafikut ajror” dhe shërbime të tjera që mbështesin sigurinë, si ndihma e pilotëve për të shmangur malet dhe terrenet e tjera të rrezikshme dhe motin e rrezikshëm, në masën që munden.

Punët e kontrollorëve të trafikut ajror ndryshojnë. Kontrollorët e kullave sigurojnë kontrollin lokal që i lejon aeroplanët të ngrihen dhe të ulen, duke u siguruar që ato të jenë të ndara në mënyrë të sigurt.Ata gjithashtu ofrojnë kontroll tokësor, duke drejtuar aeroplanët dhe duke njoftuar pilotët për planet e fluturimit dhe shqetësimet e mundshme të sigurisë atë ditë para fluturimit.

Kontrollorët e kullave ndihmohen nga disa ekrane, por kryesisht shikojnë jashtë nga kullat dhe bisedojnë me pilotët përmes radiolidhjes.

Në aeroportet më të mëdha me staf nga kontrollorët FAA, ekranet e mbikëqyrjes sipërfaqësore u tregojnë kontrollorëve aeroplanin dhe automjetet e tjera në terren në aeroport.

Nga ana tjetër, kontrollorët afrohen dhe gjatë rrugës, ulen përpara ekraneve të mëdha në dhoma të errëta dhe të qeta. Ata komunikojnë me pilotët përmes radiolidhjes. Ekranet e tyre tregojnë vendndodhjet e aeroplanëve në një pamje të hartës me karakteristikat kryesore të kufijve dhe rrugëve të hapësirës ajrore.

21 qendrat e kontrollit gjatë rrugës në SHBA menaxhojnë trafikun që është midis dhe mbi aeroporte dhe kështu zakonisht fluturojnë me shpejtësi dhe lartësi më të larta.Kontrollorët në objektet e kontrollit të afrimit kalojnë aeroplanët që nisen nga kontrolli lokal pas ngritjes dhe në hapësirën ajrore gjatë rrugës.

Ata marrin në mënyrë të ngjashme aeroplanët që vijnë nga hapësira ajrore gjatë rrugës, i rreshtojnë me qasjen e uljes dhe ia dorëzojnë kontrollorëve të kullës.

Një kontrollor në çdo ekran menaxhon të gjithë trafikun brenda një sektori. Sektorët mund të ndryshojnë në madhësi nga disa milje kub, të fokusuar në renditjen e aeroplanëve që ulen në një aeroport të ngarkuar, deri në sektorët e rrugës që përfshijnë më shumë se 30,000 milje kub (125,045 km kub) ku dhe kur ka pak aeroplanë që fluturojnë.

Nëse një sektor është i zënë, një kontrollor i dytë dhe madje i tretë mund të ndihmojnë, ose sektori mund të ndahet në dysh, me një ekip tjetër ekrani dhe kontrollori që menaxhon të dytin.Si mund të ndihmojë teknologjia

Kontrollorët e trafikut ajror kanë një punë stresuese dhe janë subjekt i lodhjes dhe mbingarkesës së informacionit. Shqetësimi i publikut për një numër në rritje të telefonatave të afërta, ka vënë në qendër të vëmendjes teknologjinë e vjetëruar dhe mungesat e personelit që kanë çuar në kontrollorët e trafikut ajror të punojnë jashtë orarit të detyrueshëm. Teknologjitë e reja mund të ndihmojnë në zbutjen e këtyre problemeve.

Sistemi i kontrollit të trafikut ajror po përfshin teknologji të reja në disa mënyra. Nisma e sistemit të transportit ajror NextGen të FAA-së po u siguron kontrollorëve më shumë – dhe më të sakta informacione.

Ekranet e kontrollorëve fillimisht shfaqin vetëm gjurmimin e radarit. Ata tani mund të përdorin të gjitha të dhënat e njohura për çdo fluturim brenda sistemit të modernizimit të automatizimit gjatë rrugës.Ky sistem integron radarin, raportet automatike të pozicionit nga aeroplani nëpërmjet transmetimit automatik të varur nga mbikëqyrja, raportet e motit, planet e fluturimit dhe historitë e fluturimit.

Sistemet ndihmojnë në alarmimin e kontrollorëve për konflikte të mundshme midis aeroplanëve ose aeroplanëve që janë shumë afër tokës ose strukturave të larta, dhe ofrojnë sugjerime për kontrollorët për të renditur aeroplanët në flukse trafiku të qetë.

Në një dëshmi në Senatin e SHBA më 9 nëntor 2023, në lidhje me sigurinë e aeroportit, shefi i operimit të FAA, Timothy Arel, tha se administrata po zhvillon ose përmirëson disa sisteme të kontrollit të trafikut ajror.

Studiuesit po përdorin mësimin e makinerive për të analizuar dhe parashikuar aspekte të trafikut ajror dhe kontrollit të trafikut ajror, duke përfshirë rrjedhën e trafikut ajror midis qyteteve dhe sjelljen e kontrollorit të trafikut ajror.Si teknologjia mund t’i komplikojë gjërat

Teknologjia e re gjithashtu mund të shkaktojë ndryshime të thella në kontrollin e trafikut ajror në formën e llojeve të reja të aeroplanëve.

Për shembull, rregulloret aktuale kryesisht kufizojnë aeroplanët pa ekuipazh të fluturojnë më poshtë se 400 këmbë (122 metra) mbi tokë dhe larg aeroporteve.

Këta janë dronë të përdorur nga reaguesit e parë, organizatat e lajmeve, anketuesit, shërbimet e shpërndarjes dhe hobistët.

Megjithatë, disa kompani në zhvillim të aeroplanëve pa ekuipazh, po propozojnë të fluturojnë në hapësirën ajrore të kontrolluar. Disa planifikojnë që aeroplanët e tyre të kryejnë rrugë të rregullta fluturimi dhe të ndërveprojnë normalisht me kontrollorët e trafikut ajror nëpërmjet radios zanore.

Këto përfshijnë Reliable Robotics dhe Xwing, të cilat po punojnë veçmas për të automatizuar Cessna Caravan, një aeroplan i vogël mallrash.Të tjerët po synojnë modele të reja biznesi, të tilla si lëvizshmëria e avancuar ajrore, koncepti i aeroplanëve të vegjël elektrikë shumë të automatizuar – për shembull taksitë ajrore elektrike. Këto do të kërkonin rrugë dhe procedura në mënyrë dramatike të ndryshme për trajtimin e trafikut ajror.

Prisni të papriturën

Rutina e një kontrollori të trafikut ajror mund të ndërpritet nga një aeroplan që kërkon trajtim të veçantë. Kjo mund të variojë nga një emergjencë në trajtimin prioritar të fluturimeve mjekësore ose Air Force One. Kontrollorëve u jepet përgjegjësia dhe fleksibiliteti për të përshtatur mënyrën se si ata menaxhojnë hapësirën e tyre ajrore.

Kërkesat për vijën e parë të kontrollit të trafikut ajror janë një përputhje e dobët me aftësitë e inteligjencës artificiale. Njerëzit presin që trafiku ajror të vazhdojë të jetë sistemi më i sigurt kompleks dhe i teknologjisë së lartë ndonjëherë.Ai e arrin këtë standard duke iu përmbajtur procedurave kur është praktike, gjë që mund të bëjë inteligjenca artificiale, dhe duke përshtatur e ushtruar gjykim të mirë sa herë që ndodh diçka e paplanifikuar ose zbatohet një operacion i ri – një dobësi e dukshme e AI-së së sotme.

Në të vërtetë, është kur kushtet janë më të këqijat – kur kontrollorët kuptojnë se si të trajtojnë aeroplanët me probleme të rënda, kriza aeroportesh ose mbyllje të përhapura të hapësirës ajrore për shkak të shqetësimeve të sigurisë ose dështimeve të infrastrukturës – kontributet e kontrollorëve për sigurinë janë më të mëdhatë.

Gjithashtu, kontrollorët nuk e drejtojnë aeroplanin. Ata komunikojnë dhe ndërveprojnë me të tjerët për të udhëhequr aeroplanin, dhe kështu përgjegjësia e tyre është në thelb të shërbejnë si pjesë e një ekipi – një tjetër dobësi e dukshme e AI. /Telegrafi/

TË FUNDIT

ME TE LEXUARA

LEXO MË SHUMË

iphone- telefon mobil

5 vendet në shtëpi ku interneti është i ngadaltë

Bitcoin

Bitcoini i pandalshëm, në prag ta ripërsërisë rekordin prej 69 mijë dollarësh

eva-elektrike

Çfarë nëse rrufeja godet një automjet elektrik

google

Google prezantoi Gemini në Messages, aktivizoi përmbledhjen e tekstit në Android Auto c

femij telefon

Italia ndalon celularët në shkolla me çdo kusht!

Inteligjenca Artificiale IA

Google konfrontohet me Indinë shkaku i përgjigjes së chatbot-it me Inteligjencë Artificiale

Inteligjenca artificiale AI

IA ndihmon në mënyrë disproporcionale në mbrojtjen kundër kërcënimeve të sigurisë kibernetike

facebook-meta

“Meta” do të krijojë ekip për të luftuar dezinformimin në zgjedhjet e BE-së

Galaxy S24

Përjetoni përvojën më të jashtëzakonshme celulare me një nga pajisjet e serisë Galaxy S24

INFO

NA NDIQ