Shkencëtarët zbulojnë Unazën e Madhe në hapësirë, sfidon të menduarit për universin

INA
INA

12/01/2024

Shkencëtarët në Universitetin e Lancashire Qendrore kanë zbuluar një strukturë gjigante në formë unaze në hapësirë.

Është 1.3 miliardë vite dritë në diametër dhe duket të jetë afërsisht 15 herë më e madhe se Hëna në qiellin e natës siç shihet nga Toka.

E quajtur Unaza e Madhe nga astronomët, ajo përbëhet nga galaktika dhe grupime galaktikash.

Ata thonë se është aq i madh sa sfidon të kuptuarit tonë për universin.

Nuk mund të shihet me sy të lirë. Është vërtet e largët dhe identifikimi i të gjitha galaktikave që përbëjnë strukturën më të madhe, ka marrë shumë kohë dhe fuqi llogaritëse.

Struktura të tilla të mëdha nuk duhet të ekzistojnë sipas një prej parimeve udhëheqëse të astronomisë, të quajtur parimi kozmologjik. Kjo thotë se e gjithë materia shpërndahet pa probleme në të gjithë Universin.

Edhe pse yjet, planetët dhe galaktikat janë grumbuj të mëdhenj të materies në sytë tanë, në kontekstin e madhësisë së universit ato janë të parëndësishme dhe teoria është se copa shumë më të mëdha të materies nuk duhet të formohen.

Unaza e Madhe nuk është aspak shkelja e parë e mundshme e parimit kozmologjik dhe kështu sugjeron se ka një faktor tjetër, ende për t’u zbuluar, në lojë.

Sipas Dr Robert Massey, zëvendësdrejtor i Shoqërisë Mbretërore Astronomike, provat për një rishikim të asaj që ka qenë një dërrasë qendrore e astronomisë po rriten.

“Kjo është struktura e shtatë e madhe e zbuluar në univers që bie ndesh me idenë se kozmosi është i lëmuar në shkallët më të mëdha. Nëse këto struktura janë reale, atëherë është padyshim ushqim për të menduar për kozmologët dhe mendimi i pranuar se si universi ka evoluar mbi kohë”, tha ai.

Unaza e Madhe u identifikua nga Alexia Lopez, një studente doktorature në Universitetin e Lancashire Qendrore (UCLan), e cila gjithashtu zbuloi Harkun Gjigant – një strukturë që përfshin 3.3 miliardë vite dritë hapësirë.

E pyetur se si ndihej që i bëra zbulimet, ajo tha: Është vërtet surreale. Më duhet të mashtroj veten, sepse i bëra këto zbulime aksidentalisht, ishin zbulime të tmerrshme. Por është një gjë e madhe dhe nuk mund ta besoj këtë. Asnjë nga këto dy struktura ultra të mëdha nuk është e lehtë të shpjegohet në kuptimin tonë aktual të universit. Dhe përmasat e tyre ultra të mëdha, format e dallueshme dhe afërsia kozmologjike me siguri duhet të na tregojnë diçka të rëndësishme – por çfarë saktësisht?

Si Unaza e Madhe ashtu edhe Harku Gjigant duken relativisht afër njëra-tjetrës, pranë plejadës së Çizmeve të Bariut.

Profesor Don Pollacco, i departamentit të fizikës në Universitetin e Ëarëick, tha se gjasat që kjo të ndodhë është jashtëzakonisht e vogël, kështu që të dy objektet mund të lidhen dhe të formojnë një strukturë edhe më të madhe.

“Pra, pyetja është se si i bëni struktura kaq të mëdha? Është tepër e vështirë të konceptohet ndonjë mekanizëm që mund të prodhojë këto struktura, kështu që autorët spekulojnë se ne po shohim një relike nga universi i hershëm ku valët e materialit me densitet të lartë dhe të ulët janë ‘ngrirë’ në medium ekstragalaktik.”

Ekzistojnë gjithashtu struktura të ngjashme të mëdha të zbuluara nga kozmologë të tjerë – si Muri i Madh Sloan, i cili është rreth 1.5 miliardë vite dritë në gjatësi dhe Muri i Polit të Jugut, i cili shtrihet 1.4 miliardë vite dritë në gjerësi.

Por entiteti më i madh i vetëm që shkencëtarët kanë identifikuar është një supergrup galaktikash i quajtur Muri i Madh Hercules-Corona Borealis, i cili është rreth 10 miliardë vite dritë i gjerë.

Ndërsa Unaza e Madhe duket si një unazë pothuajse e përsosur në qiell, analiza nga zonja Lopez sugjeron se ajo ka më shumë një formë spirale – si një tapash – me fytyrën e saj të përafruar me Tokën.

“Unaza e Madhe dhe Harku Gjigant, individualisht dhe së bashku, na japin një mister të madh kozmologjik ndërsa punojmë për të kuptuar universin dhe zhvillimin e tij.”

Gjetjet janë paraqitur në takimin e 243-të të Shoqatës Amerikane Astronomike (AAS) në New Orleans.

TË FUNDIT

ME TE LEXUARA

LEXO MË SHUMË

sulmohet-bursa-kriptografike-coinmama-450-mije-perdorues-te-prekur_5c687ba63612e

IBM: Europa është më e goditura nga sulmet kibernetike në 2023

iphone- telefon mobil

Pse duhet t’i ndalni telefonat apo të aktivizoni ‘airplane mode’ në aeroplan

yahoo-aol

“Bie” Yahoo Mail, miliona përdorues nga e mbarë bota nuk po mund të qasen në aplikacion

iphone- telefon mobil

5 vendet në shtëpi ku interneti është i ngadaltë

Bitcoin

Bitcoini i pandalshëm, në prag ta ripërsërisë rekordin prej 69 mijë dollarësh

eva-elektrike

Çfarë nëse rrufeja godet një automjet elektrik

google

Google prezantoi Gemini në Messages, aktivizoi përmbledhjen e tekstit në Android Auto c

femij telefon

Italia ndalon celularët në shkolla me çdo kusht!

Inteligjenca Artificiale IA

Google konfrontohet me Indinë shkaku i përgjigjes së chatbot-it me Inteligjencë Artificiale

INFO

NA NDIQ