Zelensky kërkon rizgjedhjen, por a mund të votojë Ukraina?

ina-online
ina-online

26/11/2023

Si mund të zhvilloni zgjedhje në një luftë?

Për muaj të tërë, Ukraina është përfshirë në një debat të nxehtë, nëse vendi duhet të mbajë zgjedhje presidenciale vitin e ardhshëm, siç ishte planifikuar fillimisht.

Të gjitha zgjedhjet – përfshirë ato presidenciale – janë të ndaluara sipas ligjit aktual ushtarak të vendit, i vendosur pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë në shkurt 2022.

Shumë në Ukrainë janë të indinjuar nga ideja, nga frika se një votim mund ta shpërqendrojë kombin nga lufta e tij për mbijetesë.

Tensionet u zbutën, pasi Presidenti Volodymyr Zelensky, tha në nëntor se “nuk ishte koha e duhur” për zgjedhje.

Por çështja duket se ka marrë fund dhe ka nxitur një konfrontim politik të paparë në vend që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë.

Një nga forcat e mëdha shtytëse për grindjen nuk qëndron në Ukrainë, por në SHBA.

Diskutimi për zgjedhjet në Ukrainë po shtyhet pjesërisht nga politikanët amerikanë përpara zgjedhjeve të vendit në vitin 2024, veçanërisht nga një grup i vogël brenda partisë republikane, thotë Olha Aivazovska, kryetare e rrjetit të monitorimit të zgjedhjeve Opora.

Ajo argumenton se disa republikanë të djathtë po e përdorin këtë çështje për të justifikuar kërkesën e tyre për të bllokuar ndihmën ushtarake për Ukrainën.

Dhe këto zëra po bëhen më të forta. Ndërsa pikëpamjet izolacioniste të Donald Trump fitojnë ndikim më të madh në partinë republikane, çështja e mbështetjes për Ukrainën përfshihet në politikën e brendshme të SHBA dhe ndarjet partiake.

Edhe pse shumë republikanë mbështesin Ukrainën, “kjo nuk do të thotë se krahu i djathtë ekstrem i kësaj partie nuk do ta përdorë këtë temë kundër Ukrainës vitin e ardhshëm gjatë zgjedhjeve presidenciale në SHBA,” thotë Aivazovska.

Ata tashmë po e bëjnë atë. Në fillim të këtij muaji, Vivek Ramaswamy, një nga kandidatët republikanë për nominimin presidencial, pretendoi se Ukraina “nuk është një shembull i demokracisë” dhe po “kërcënon të mos mbajë zgjedhje këtë vit nëse SHBA-ja nuk shpenzon më shumë para”.

Senatori republikan amerikan, Lindsey Graham, i kishte parasysh këto zëra kur, gjatë vizitës së tij në gusht në Kiev, tha se Ukraina duhet të mbajë zgjedhjet presidenciale në vitin 2024.

Dhe Presidenti Zelensky e kupton se ai duhet të trajtojë këtë retorikë në rritje që vjen nga SHBA: vendi është aleati kryesor i Ukrainës dhe ndihma e saj ushtarake është jetike për të luftuar pushtimin e Rusisë.

“Ka disa gjëra që mund të ndajnë mbështetjen e SHBA-të për Ukrainën”, tha Zelensky në një intervistë me televizionin ukrainas gushtin e kaluar. “Një prej tyre janë zgjedhjet, pasi, me sa di unë, ka zëra kundër mbështetjes së vazhdueshme brenda partisë Republikane.”

Deri kohët e fundit, Zelensky nuk i ka refuzuar zgjedhjet plotësisht. Ai renditi të gjitha sfidat – si siguria, legjislacioni dhe financimi – dhe shtoi se ishte “gati” dhe do të kandidonte për një mandat të dytë nëse zgjedhjet zhvillohen në kohë lufte.

Në një intervistë më të fundit me televizionin ukrainas, Zelensky deklaroi se “do të dëshironte të zhvillonte zgjedhjet brenda një viti ose sa herë që kërkohej”.

Në fillim të këtij muaji, Ministri i Jashtëm i Ukrainës, Dmytro Kuleba, deklaroi se Zelensky “po peshonte të mirat dhe të këqijat e ndryshme” të zgjedhjeve në kohë lufte.

Edhe nëse ligji ushtarak ndryshohet për të lejuar zgjedhjet, ka shumë pengesa për mbajtjen e një votimi.

Siguria është kryesore. Një popullatë e zhvendosur është një tjetër.

“Është e pamundur të zhvillohen zgjedhje gjatë luftës kur miliona qytetarë tanë janë jashtë vendit ose të zhvendosur brenda vendit,” thotë Olena Shulyak, deputete dhe kreu i partisë në pushtet, Shërbëtori i Popullit.

“Është e pamundur të zhvillohen zgjedhje kur ne nuk mund të garantojmë siguri për qytetarët tanë, kur ushtarët tanë… nuk mund të votojnë ose të emërohen si kandidatë.”

Sfida të tjera përfshijnë dëmtimin e shkollave – të cilat zakonisht përdoren si qendra votimi, një regjistër të vjetruar të votuesve, të drejtat e kufizuara sipas ligjit ushtarak dhe mungesën e fondeve.

Ekspertët pajtohen se në rrethanat aktuale, mbajtja e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme me një proces politik konkurrues thjesht nuk është e mundur.

Nuk është për t’u habitur atëherë që ideja për të pasur zgjedhje presidenciale është thellësisht jopopullore në Ukrainë. Një sondazh i kryer nga Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë i Kievit në nëntor tregoi se më shumë se 80% e të anketuarve donin të kishin zgjedhje vetëm pasi të kishte përfunduar lufta.

Deputetët si nga opozita ashtu edhe nga partitë në pushtet pohojnë vazhdimisht se është gabim të zhvillohen zgjedhje vitin e ardhshëm.

Por deklaratat e paqarta të Presidentit Zelensky për mundësinë e mbajtjes së zgjedhjeve kanë ngjallur një reagim të brendshëm.

Deputetët dhe mediat e opozitës filluan të raportojnë se autoritetet po përgatiteshin për të mbajtur zgjedhjet presidenciale në vitin 2024. Madje disa politikanë njoftuan planet për të kandiduar për presidencën.

U rritën spekulimet se popullariteti i Presidentit Zelensky do të binte për shkak të ngërçit në vijën e parë, dhe për këtë arsye ai donte t’i mbante zgjedhjet në vitin 2024 siç ishte planifikuar, ndërsa vlerësimet e tij në sondazhe ishin ende të larta.

TË FUNDIT

ME TE LEXUARA

LEXO MË SHUMË

auto_donald-trump-oval-office1550229304

Tramp: Navalni ishte guximtar, por nuk duhet të kthehej në Rusi

German Foreign Minister Annalena Baerbock speaks during a news conference following a meeting with her Polish and French counterparts in Lodz, Poland March 1, 2022. Tomasz Stanczak/Agencja Wyborcza.pl via REUTERS ATTENTION EDITORS - THIS IMAGE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. POLAND OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN POLAND.

Takimi i G20-ës në Brazil, Baerbock: Bota nuk e harron se çfarë ka bërë Putini

izrael tel aviv gaza

Izraeli humbi 25 miliardë dollarë në tre muaj! Sa do të kushtojë lufta në Gaza?

Aleksej Navalny

Ekipi i Alexei Navalny: Trupi i tij do të mbahet edhe dy javë për analiza kimike

dergesat port kontejner

Dërgesat nga Aliexpress dhe kompanitë e tjera aziatike drejt Evropës do t’i paguani 400 herë më shtrenjtë, ja përse?

david cameron

“Çfarë bëri Putini ishte e tmerrshme”,Cameron pas vdekjes së Navalnyt do ketë pasoja

Lufthansa

Lufthansa sërish anulon disa fluturime

Xhozef Joseph Borell

Shefi i diplomacisë së BE-së: Palestinezët po përballen me dhunë në rritje

shtepia e Bardhe-usa

FOTO/ Si një 20-vjeçar vodhi një helikopter ushtarak dhe e uli në lëndinën e Shtëpisë së Bardhë, 50 vjet më parë

INFO

NA NDIQ