Mendi Qyra: “Ndërto të ardhmen në shtëpi- Ndalo Migrimin”

ina-online
ina-online

22/03/2024

Kërkesa e kamotshme e OEMVP-së për uljen e kontributeve nga 47,5% në nivel prej 32% nga paga minimale neto, është si një parakusht për rritje të pagave të punonjësve, kështu duke krijuar një perspektive afatgjate të qytetarëve në vend. Në këtë mënyrë, do të inkurajojmë rritjen ekonomike dhe ndalimin e largimit të të punësuarve aktual dhe punësimin e të rinjve.

Nga Mendi Qyra- kryetar i Odës Ekonomike të Maqedonisë Veriperëndimore

Mangësitë të cilat manifestojnë simptoma kronologjike të bashkërenditura në një periudhë më të gjatë kohore, u nevojitet vetëm qasje sistematike e identifikimit por edhe trajtimit të të njëjtave.

Republika e Maqedonisë së Veriut si vend i shkëputur nga sistemi i kaluar, kishte fatin që të shkëputet pa konflikt dhe këtë status për fatin e mirë të saj por jo edhe të vendeve tjera, e ndau vetëm ajo, por që në pikëpamje afatmesme dhe afatgjate, e njëjta nuk i dha dobi edhe në plan socio-ekonomik.

Se ky vend shpesh herë paraqet problem jo vetëm për qytetarët e saj, por edhe për rajonin, dëshmon më së miri edhe fotografia e këtyre viteve të fundit, ku vendi ynë hapi dyert e bashkëpunimit por edhe atë të mënjanimit të problemeve me shtetet fqinje, me çka u bë kompromis pothuajse gjithçka të cilën vendi ynë e proklamonte si të vetën apo si vlerë unike të saj.

Me eliminimin e barrierave për udhëtim, anëtarësimin në NATO dhe tani të vendosur në një fazë të avancuar të procesit për regjionalizim si parakusht për BE, ekonomia por edhe i gjithë vendi ynë, gjendet në një situatë të pa lakmueshme, për arsye të mos anticipimit të lëvizjeve të cilat vetë i bëmë, apo na u kërkuan dhe imponuan.

Si rrjedhojë e kësaj qasjeje neglizhence sidomos në periudha kyçe për vendin tonë, vijnë në shprehje edhe grupet e interesit si dhe aktorë tjerë të cilëve u shtohet rëndësia në bazë të asaj se çfarë ndërmarrin .

Lëvizjet të cilat gjithsesi janë pozitive duke përfshirë këtu liberalizimin e vizave, bartën me vete edhe pasojat të cilave nuk iu dha vëmendja e duhur nga ana e institucioneve vendore, të cilat duhej të i paraprinin të njëjtave me politika të mirëfillta të cilat do të parandalonin një eksod masiv të të rinjve, ndërkaq sektori privat, ishte i vendosur në mes të gjithçkaje, duke luajtur rolin e garantuesit të shoqërisë dhe qeverisë duke e mbushur arkën shtetërore, por që në anën tjetër duke u munduar të gjejë mënyra

Ikja e fuqisë punëtore në Maqedoninë e Veriut si problem është i ndërlikuar andaj duhet shqyrtuar me seriozitet sfidat që përballon ekonomia jonë, veçanërisht në lidhje me ikjen e fuqisë punëtore. Qëllimi jonë si Odë Ekonomike tash e një vit është të orientojmë diskutimin mbi këtë çështje të rëndësishme.

Situata aktuale e tregut të punës është shqetësuese. Numri i të rinjve që po largohen nga vendi për të gjetur punë në vende të tjera është në rritje, ndërkaq sipërmarrjet tona përballen me mungesë të punëtorëve. Ky fenomen i ikjes së fuqisë punëtore nuk ndodh vetëm për aspektin financiar, duhet të kemi parasyshë dhe shumë faktorë të tjerë siç janë, sistemi shëndetësor, arsimor, siguria juridike në vend dhe shumë e shumë faktorë të tjerë.

Nëse Maqedonia e Veriut synon të jetë konkurruese në tregun ndërkombëtar dhe të ketë ekonomi të qëndrueshme në të ardhmen, duhet të krijojmë një mjedis më tërheqës dhe të stimulueshëm për fuqinë punëtore.

Por për fat të keq ne si vend kemi filluar të humbim edhe konkurrueshmërinë në raport me vendet e rajonit, sa i përket pagave të fuqisë punëtore ku kjo vjen si pasojë e shumë barrierave me të cilat ballafaqohet vendi ynë, njëra dhe kryesorja prej tyre është kontributet e larta të pagave, ku për 1000 euro nga paga neto paguajmë shtesë 52%. Duke u bazuar në analizat e hollësishme të cilat i kemi bërë tregojnë se ne jemi më të shtrenjtit në rajon dhe gjithashtu edhe në Evropë.

Kërkesa e kamotshme e OEMVP-së për uljen e kontributeve nga 47,5% në nivel prej 32% nga paga minimale neto, është si një parakusht për rritje të pagave të punonjësve, kështu duke krijuar një perspektive afatgjate të qytetarëve në vend. Në këtë mënyrë, do të inkurajojmë rritjen ekonomike dhe ndalimin e largimit të të punësuarve aktual dhe punësimin e të rinjve.

Është shqetësues fakti që përveç OEMVP-së, nuk hasëm në iniciativa çfarëdo qofshin ato sa i përket luftës kundër migracionit. Pa dashur të nënvlerësohet puna e askujt, por institucionet rrallëherë tregojnë qasje pro aktive, ndërkaq pikërisht kur e njëjta është domosdoshmëri, i gjejmë në mospërfillje të skajshme.

Ky zell dhe përkushtim i yni, vjen si rrjedhojë e kuptimit të rezultateve që dalin nga analizat e ndryshme të OEMVP-së, andaj përveç që jemi kombëtar dhe dashamirë të mirëqenies së bashkëqytetarëve tanë, ne jemi parimor duke u nisur nga faktet të cilat gjenden gjithandej, por që injorohen pothuajse nga të gjithë.

Ne si Odë Ekonomike e Maqedonisë Veri-Perëndimore do të vazhdojmë të angazhohemi për të gjetur zgjidhje inovative dhe afatgjata për sfidat e ikjes së të rinjve nga Maqedonia e Veriut. Kjo përfshin bashkëpunimin me institucionet shtetërore, bizneset private, dhe sektorin publik për të zhvilluar politika dhe programe të përshtatshme që do të kontribuojnë në rritjen e aftësive të punës dhe krijimin e mundësive për të rinjtë tane. Përmes bashkëpunimit dhe vendosmërisë së përbashkët do të arrijmë ti japim mundësi vendit tonë në krijimin e një ekonomie të mirëfilltë me një treg të punës më të qëndrueshëm që do të mundësojë ecurinë dhe vizionin e afaristëve të çmuar të vendit.

Nuk kemi porosi tjetër pos që të ju thërrasim “Të ndërtojmë të ardhmen në shtëpi, ta ndalim migrimin”.

E kthjellët është pasqyra që ky projekt është afatgjatë, por në memorien shtetërore dhe në përpjekjet për kultivimin e shëndetit social të vendit, 10 vite janë të pakta, dhe se ky projekt për këto 10 vite të ardhme duhet të përfshijë një sërë ndryshimesh. Duke nisur nga rritja e pagave e cila lidhet ngushtë me zvogëlimin e kontributeve, e deri te rritja e efikasitetit të fuqisë punëtore ku duhet të ndërlidhet sistemi arsimor me çka bëhet seleksionimi i nxënësve në drejtime profesionale.

Nuk duhet harruar edhe rëndësinë dhe rolin e mediumeve në këtë rrugëtim të cilët duhet në mënyrë të parezervë të përkrahin këtë iniciative fisnike me përfitime kolektive shoqërore. Ato së bashku me universitetet dhe institucionet arsimore do të duhet të punojnë fuqishëm në krijimin e një mendësie të re tek të rinjtë, mendësi kjo e cila do të përforcojë bindjen e qytetarëve se vendi ynë ndërtohet me kontribut të dëlirë të të gjithëve.

Oda ekonomike përgjatë këtij rrugëtimi do të jetë e paluhatshme në kërkesat e saja, sepse pikëpamja jonë e sheh secilin pjesë kolaterale të këtij fenomeni negativ i cili po shpeshtohet nga dita në ditë. Ndërkaq si institucion vazhdojmë të jemi partneri më lojal i biznesit dhe i ekonomisë në përgjithësi.

TË FUNDIT

ME TE LEXUARA

LEXO MË SHUMË

ministria-e-kultures-

VIDEO/ 3000 punonjës pa paga, protestë para Ministrisë së Kulturës

ASH

ASH: Mickoski konfirmoi se po përgatitet një front anti BE dhe NATO

kandidatet president maqedoni zgjedhjet

Edhe 4 ditë deri në përfundim të fushatës për zgjedhjet presidenciale, ja çfarë premtojnë e për çfarë akuzojnë kandidatët

Mickoski

Mickoski premton pajtimin dhe bashkimin kombëtar maqedonas

FILIPCE-768x507-1

Filipçe: VMRO-DPMNE i gënjen qytetarët! Misajllkovski: Jam optimist për zgjidhje më të mirë për BE

fatmir besimi

Besimi: Deri në vitin 2028 paga mesatare 900-1000 euro

vankovska

Vankovska: Nuk mjaftohemi me një kolltuk dhe një pozicion, ne kemi një kauzë

Pendarovski Siljanovska

Pendarovski: Kam treguar se çfarë do të thotë të jesh president i të gjithë qytetarëve

Gordana Siljanovska Davkova

Siljanovska: Në zgjedhje vendoset nëse Maqedonia do të jetë pro-evropiane

INFO

NA NDIQ